Buiten is het 11 graden, binnen zit

De weblog van Helmond

meer over deze weblog »
Op de weblog kun je over Helmond praten, huilen en lachen.
Alle berichten op onze voorpagina zijn actueel of gaan langer mee dan de waan van de dag. Vrijwel dagelijks plaatsen wij iets nieuws.
Onder elk bericht staan de reacties (inmiddels al 77.361 sinds de start van de weblog in mei 2005) van andere Helmonders. Alleen lezen wat anderen schreven kan, leuker is het natuurlijk als jij ook jouw on-topic (?) reactie geeft.

Niet iedereen houdt van ons. Mooi!

Nationaal Fietscongres Theater Speelhuis

foto door Pressvisuals.com

14reacties

logo of embleem van Helmondse HeldenBijna had Helmond een beroemd auteur gehad. Of bijna? Nol van Roessel (1920 – 2001) wàs beroemd, zij het alleen in Brabant. Nol vond dat naar eigen zeggen best, waarbij een punt zal zijn geweest dat zijn voornaam hem min of meer tot de provincie veroordeelde. Een andere Brabantse schrijver, Adri van der Heijden, onttrok zich bewust aan dit lot door zich consequent A.F.Th. te noemen en bekakt Nederlands te gaan praten, alhoewel hij uit een achterbuurt in Geldrop komt. Drs. A. van Roessel bewandelde precies de omgekeerde weg. Hij werd almaar Brabantser.
Nol groeide op in Schijndel, waar zijn vader een bakkerszaak had. Het is heel lang goed met hem gegaan. Hij studeerde Nederlands in Nijmegen en Utrecht en werd leraar in Eindhoven en Hulst. In Helmond, waar hij met zes kinderen en een lieftalige vrouw neerstreek, maakte hij een vliegende start als rector van het Carolus Borromeus College èn als gemeenteraadslid. Die combinatie was teveel. Nog voor zijn vijftigste raakte hij overspannen; en daaraan danken wij een schrijver.

 Nol van Roessel, HelmondEenmaal achter zijn tikmachine moet Nol tot bezinning zijn gekomen. Als neerlandicus was hij ingevoerd in de duistere codes van de literatuur en ongetwijfeld prijkten de werken van Louis Couperus en Anton van Duinkerken in zijn boekenkast. Voorbestemd om in hun voetsporen te treden, deed hij dat niet; hij koos juist voor lectuur, waaraan liefhebbers van schone letteren de pest hebben. Wat heeft hem hiertoe bewogen? Wist hij dat katholieke auteurs in Nederland tot een randbestaan gedoemd zijn? Of voelde hij zich niet prettig tussen alle boze arbeiderskinderen die destijds de literaire hemel bestormden?
Opgeleid in het heilige geloof dat het ABN de enige norm behelsde ging hij zelfs in het dialect schrijven, – ook fonetisch, wat hem extra moeite moet hebben gekost, want daarin wordt geen onderricht gegeven. Zijn enige toegift aan het ABN was dat hij een zogeheten Algemeen Beschaafd Brabants ontwikkelde, een Brabants zonder gevloek en getier.
Als setting voor zijn verhalen bedacht hij het fictieve dorp Gineind, overeenkomstig een straat in Stiphout met die wonderlijke naam. Alsof Gineind inderdaad nooit ten einde mocht komen leefden daar nog de contente mens en zijn pronte vrouw van Antoon Coolen: goedmoedig, gelaten, devoot en trots op een introverte manier. Dit was een dubbele bezwering. Nol zelf stond, zo klein als hij was, bekend als een driftkop. En Helmond werd in die jaren van economische teruggang en stedelijk verval geteisterd door gekanker.
De contente mens begon in 1977 als rubriek op Radio Brabant. Nostalgie was toen bepaald niet in de mode, want mensen hoopten juist zo spoedig mogelijk van de geschiedenis afscheid te kunnen nemen. Maar Nol appelleerde aan een onhistorisch Brabant en dat sloeg aan. Thuis en op het werk, iedereen sprak over hem.
Vijf jaar zou zijn rubriek duren. Nol publiceerde evenzoveel verhalenbundels, die stuk voor stuk bestsellers werden, ondanks het feit dat zelfs zijn Algemeen Beschaaf Brabants soms meer met spellen dan met lezen te maken had.
Nog jaren zou Nol met zijn verhalen door de provincie trekken, samen met de zanger Ad de Laat. Hij kondigde in zekere zin het nieuwe Brabant-gevoel aan dat tegen het eind van het millennium opbloeide, en geheel in stijl werd hem als eerste het predikaat ‘Knoergoeie Brabander’ uitgereikt. De kwestie is intussen: heeft de contente mens hemzelf ook ingepalmd? Is hij met andere woorden tevreden gestorven?
Een van zijn bundels heet Geestig geloof en daarin doet hij zijn best de gevolgen van het tweede Vaticaans Concilie te aanvaarden. Van nature hoorde hij echter bij het Rijke Roomse leven van de generaties daarvoor. Afgesneden van zijn eigen wortels ligt hij ook begraven op het protestantse gedeelte van het kerkhof in de Molenstraat. Kort voor zijn dood had hij een protestants kleinkind verloren en uit solidariteit is Nol naast hem gaan liggen.
Kerkhoven zijn oases van rust, maar als je langs Nols graf loopt is het net alsof er iets trilt.

Jef de Jager

14 reacties:

In het donderdag uitgekomen Burgerjaarverslag 2009 (pdf) is er speciale aandacht voor verdienstelijke stadgenoten. Vanwege zijn boek Helmondse Helden wordt Jef de Jager daarbij als 1 van de 18 benoemd. Gefeliciteerd Jef! Volgens burgemeester Fons Jacobs is dit boek "een absolute aanrader voor iedereen, die Helmond tot in de kleinste haarvaten wil leren kennen."
Daarmee heeft Jef een eervolle plek verworven op de Helmondse "Walk of fame" van de gemeente Helmond. Het is weliswaar geen plek op de Catwalk of Fame van de weblog, maar toch…

Beantwoorden

Leuk dat de Helmondse weblog ook aandacht besteed aan Nol van Roessel!
Wij van “De Stippel” hebben een rubriek “De contente Mens” in het leven geroepen en daarbij de nadruk gelegd op zijn luisterverhalen die gedownload en dus beluisterd kunnen worden!
Erg leuk!
Groeten, Trees

Beantwoorden

Ja,leuk om te lezen over Nol van Roessel. Ik heb bij hem in de klas gezeten op het Catharinalyceum (later Maerlant geheten) in Eindhoven. Hij was een fijne leraar om les van te hebben.

Beantwoorden

Nol van Roessel heeft mij het “Brabants” leren verstaan. Met toen mijn lief, nu al jaren mijn man, luisterde ik elke week naar zijn gesproken columns op de radio. Geweldig vonden we ze! Als geboren Brabander moest mijn lief af en toe wat voor me vertalen. We hebben twee van zijn boekjes met “contente mens” columns in de boekenkast staan. Vaak heb ik ze anderen laten zien en lezen. Juist het afgelopen jaar, na mijn verhuizing terug naar Brabant, heb ik ze weer een aantal keer gepakt en er wat uit gelezen.
Wie weet of de boekjes nog te koop zijn? Ik wil eigenlijk de serie wel compleet maken. @Trees kun je wat meer info geven over het downloaden van zijn luisterverhalen? Mirjam

Beantwoorden

En helemaal bijzonder om te lezen dat hij Raadslid is geweest in Helmond…… Mirjam

Beantwoorden

Zijn columns op Omroep Brabant waren elke zondag leuk om naar te luisteren.
Ik was al bang dat ze verloren zijn gegaan, maar gelukkig kun je ze toch nog via de Stippel downloaden en terugluisteren.

@Mirjam
Je kunt ze downloaden op: http://destippel.web-log.nl/destippel/luisteren/

Beantwoorden

@Mirjam…sorry, zoals de reactie van ‘Noud” hierboven is de categorie waar de luisterverhalen van Nol van Roessel in staan op “De Stippel” is “luisteren en/of nostalgie”.
Je kunt het bestand downloaden en dan beluisteren. Je kunt het ook opslaan op je pc of laptop. Op het bestand gaan staan en met je rechtermuis erop klikken en dan klikken op “doel opslaan als”. Misschien is deze uitleg voor jou niet nodig maar ik doe het toch maar.
Veel luisterplezier!
Groetjes, Trees

Beantwoorden

Veel dank Trees!
Ik heb “37 centen” beluisterd en was ontroerd…
De komende weken zal ik elke zondag, met mijn lief, een verhaaltje beluisteren!
Alleen het boekje “Geestig Geloof” is nog via Marktplaats en Bol.com te verkrijgen.
Wie helpt mij aan de boekjes “B’ons op Gineind” en “Orgeltrappen”?
Mirjam

Beantwoorden

Hallo.

Ik heb een vraag.
Vroeger luisterde ik altijd naar de ”De contente mens”
Zijn deze fragmenten ergens terug te beluisteren op het net ?
Dat zou geweldig zijn !!

Vriendelijke groeten,

Jos Vogels

Beantwoorden

Nou Jos, je wordt op je wenken bediend.
http://www.destippel.nl/?s=contente+mens&submit=Search

Beantwoorden

@Noud op woensdag 3 oktober 2012 om 10:16:

Sorry Jos, maar ik zie dat de links niet meer werken, maar misschien kunnen de mensen van De Stippel je wel verder helpen.

Beantwoorden

zijn de boeken van Nol v Roessel nog ergens te koop ?

Beantwoorden

Hallo,
Ja, ik ben ook op zoek naar een paar boekjes van Nol van Roessel. Ik heb er drie en van tijd tot tijd lees ik ze weer eens – ze zijn heel bijzonder! Vtoeger las ik ze alleen als ik ziek was en dan was ik zo weer beter! Nu ga ik proberen om ze te downloaden, of ik vind wel iemand, die dat voor mij doet. Ik ben heel blij, dat dat allemaal niet verloren is gegaan!. Ik ben nu oeroud en niet eens een Brabantse, maar heb wel heel lang in Brabent gewoond. Ik mis ook de boekjes ‘B’ons op gineind’ en ‘orgeltrappen’.
Als iemand ze heeft en wil missen, houd ik me aanbevolen.
Truus van Maanen, Duitsland

Beantwoorden

Beste Truus,

Op http://www.marktplaats.nl zijn diverse boekjes van Nol te vinden. Efkes bestelleh, zou ik zeggen.

Beantwoorden
Guiseppe il Cacciatore

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *