Buiten is het 17 graden binnen zit:

De weblog van Helmond

meer over deze weblog »
Op de weblog kun je over Helmond praten, huilen en lachen.
Alle berichten op onze voorpagina zijn actueel of gaan langer mee dan de waan van de dag. Vrijwel dagelijks plaatsen wij iets nieuws.
Onder elk bericht staan de reacties (inmiddels al 107.801 sinds de start van de weblog in mei 2005) van andere Helmonders. Alleen lezen wat anderen schreven kan, leuker is het natuurlijk als jij ook jouw on-topic (?) reactie geeft.
14reacties

Na ruim anderhalve eeuw lijkt de voormalige Rijks Hogere Burgerschool, beter bekend als de hoofdvestiging van de Jan van Brabant, een nieuwe huisvesting op `Suytkade te krijgen. De rijksmonumentale lesgebouwen aan de Molenstraat zullen vast een goede herbestemming krijgen. Op een centrale locatie in de stad is een dergelijk pand goed te herbestemmen als appartementencomplex.
Dan zal het rumoer der leerlingen verstommen en de stilte die normaal in de klaslokalen heerste alom neerdalen. En de herinnering aan een lang en roemrucht verleden met heel wat publiek debat en bijzondere leerkrachten verstommen. Zo leidde een voorstel tot gemeentelijke subsidie voor de omzetting van de 3-jarige opleiding in een 5-jarige tot een verhit debat in de Helmondse raad in 1913. Gelukkig is de geschiedenis van de school in diverse gedenkboeken en andere publicaties vastgelegd, maar er valt natuurlijk nog meer te vertellen over bijvoorbeeld de interessante en vaak kleurrijke figuren die als docent aan de school verbonden waren.

Zonder de latere leerkrachten tekort willen doen, lijken vooral de eerste generaties in het oog te springen. In het toenmalig provinciestadje Helmond waren lieden die doorgeleerd hadden, eind 19e eeuw redelijk zeldzaam en zij brachten met hun kennis ook nieuwe inzichten over en mee die ze bij gelegenheid ook buiten de klaslokalen naar buiten brachten.
Ik ben in het gelukkige bezit van het door de HBS-leerling Dirk Spaan (1891-1966) gebruikte exemplaar van het door Dr. Horn (de Helmondse directeur van 1898-1915) gepubliceerde Leerboek der Scheikunde, de tweede druk uit 1902. Dat leerboek zou nog een lang bestaan leiden, met diverse drukken na de eerste uit 1892. In 1892 publiceerde een Helmondse docent, P.J. Bom (leraar Duits en schrijven), bij de bekende uitgever Ydo in zijn oude woonplaats Leiden zijn Curiositeiten uit de schoolwereld. Dat hij als leraar Duits dit werk vanuit het ‘Engelsch’ bewerkte, doet vermoeden dat Bom een talenknobbel had.

↑ Vooromslag van het Leerboek der scheikunde dat Horn op basis van zijn ervaringen als beginnend leraar te Helmond samenstelde aan de hand van een Duits voorbeeld. Daniël Horn (1852-1915) kwam in 1875 als vervanger aan de Helmondse HBS terecht waar hij bleef tot zijn benoeming in 1880 te Venlo. In 1898 keerde hij terug als directeur én docent. Hij zal als Israëliet mogelijk met extra verbazing de roerige schoolstrijd tussen katholieken en liberaal-protestanten bekeken hebben.

Rode invloeden
Juist in de periode dat de Helmondse HBS onder vuur ligt binnen de katholieke gemeenschap in en buiten Helmond, melden zich interessante nieuwe leerkrachten. Binnen het lerarencorps, lijkt het, heerst in het algemeen een vrijzinnige, liberaal-progressieve geest. Zo was de docent Nederlands JCL Meijer eind 19e eeuw abonnee van het weekblad van de Sociaal-Democratische Arbeiderspartij (SDAP). Een andere kleurrijke, rode, figuur is Gerrit Mannoury die zich in 1906 in Helmond vestigt. Hij is een veelzijdig persoon. Naast zijn al bestaande privaatdocentschap aan de Universiteit van Amsterdam, wordt hij leraar aan de Rijks-HBS én is hij privéleraar wis- en werktuigkunde en boekhouden. Daarnaast biedt hij zijn diensten als accountant aan. Ook als schrijver is hij actief. Zo verschijnt in zijn Helmondse periode in 1907 zijn bewerking van J.H.C. Kerns Manual of Buddhism (1896) onder de titel Het Boeddhisme. Overzicht van leer en geschiedenis en in 1909 Methodologisches und Philosophisches zur Elementar-Mathematik. Daarenboven is hij – en vermoedelijk waren vooral die activiteiten voor het bevoegd gezag een bron van zorg – actief in de socialistische beweging. Sterker nog, in maart 1909 is hij een van de grondleggers van een afsplitsing van de SDAP, de meer radicale Sociaal-Democratische Partij. Mannoury blijft overigens slechts kort als leraar verbonden aan de Helmondse HBS, hij wordt na het schooljaar 1909-10 benoemd te Vlissingen.

↑ Personeel van de Rijks Hogere Burgerschool V.l.n.r.: J. Meijer (Nederlands), J. de Visser (Frans), zittend H. Steijns (directeur). Staande daarachter: conciërge C. Brouwers, dan A. Asselbergs (tekenleraar) en P. Vlaanderen (wiskunde), ca 1887 NB: Fotograaf onbekend. (Regionaal Historisch Centrum Eindhoven)

Firmament
Enkele jaren na het vertrek van Mannoury vestigt een mogelijk nog bekendere partijgenoot van hem zich in Helmond: dr Anton Pannekoek. Deze gepromoveerde sterrenkundige die sinds 1906 in Berlijn doceerde, is bij het uitbreken van Eerste Wereldoorlog op vakantie in Nederland. Omdat hij niet kon of wilde terugkeren naar Duitsland, zoekt hij tijdelijk een baan als (wiskunde)leraar. Niet bewust maar bij toeval, mede omdat er plaatsen vrijvielen doordat er reservisten waren opgeroepen als militair, komt hij in Helmond terecht waar hij tot leraar natuurkunde, scheikunde en plant- en dierkunde (jawel, een bijna universeel geleerde) wordt benoemd. Deze benoeming duurt nog korter dan die van zijn geestverwant Mannoury, van april tot juli 1915. Of hij in deze periode licht aan de Helmondse sterrenhemel heeft kunnen brengen, is op zijn minst twijfelachtig en ook bijna onmogelijk. Een diepe indruk heeft het intermezzo op Pannekoek zelf niet gemaakt, in zijn later gepubliceerde Herinneringen wordt het leraarschap te Helmond slechts terloops gemeld.

Oud-stadshistoricus Giel van Hooff

↑ De tweede klas van de Rijks, 1907. In de middenrij onder meer Dirk Spaan. Alleen van de vrouwelijke leerlingen op de onderste rij zijn mij bijna alle namen bekend: Nelly Bierman, Lena de Graaf, Annie Kelder, Corrie Kam, Aafke Malsch en Marie van Heeswijk. (Regionaal Historisch Centrum Eindhoven)

14 reacties:

Ligt al vast en is al beklonken, geen discussie mogelijk.! Wed je maken? Wederom een prestige project van het College van B&W.
‘Dergelijk pand goed te herbestemmen als appartementencomplex’. Appartementencomplex? Tevens reeds beklonken! Zijn duur te verhuren of te verkopen. Jaren terug alles nog verbouwd en deels nieuwbouw als ik het goed heb, nu weggooien van al het kapitaal. Weten niet hoe ze het geld letterlijk met tig miljoenen over de balk moeten smijten voor hun prestige, de burger heeft het nakijken en kan niet anders dan alles maar betalen! Zo ook met ‘Huis voor de Stad’, naam afgekeken van Waalre.
Raad eens wie er komen wonen als het zover is? Juist. Raden hoeft niet meer, meer zeggen ook niet. Overal mee instemmen waar Ellie mee aan komt zetten, hoe gek ook. Raad controlerende functie? Zijn gewoon een stelletje meelopers.

Beantwoorden

De ‘oudbouw’ aan de Molenstraat is vrijwel uitgeleefd. Slopen en bouwgrond goedkoop beschikbaar stellen aan een geinteresseerde woningcorporatie. Leuke betaalbare verhuurappartementen bouwen.
De nieuwbouw aan de Kasteel Traverse is makkelijk verhuurbaar. Nu zijn
er op die locatie slechts deels nog schoolse activiteiten.
Stichting Woonpartners had/heeft een ander deel als kantoorruimte in gebruik. Meerdere partijen willen daar kantoorruimte in gebruik nemen.
Krijgt de Molenstraat als bewonersstraat ook een betere uitstraling.

Beantwoorden

Marco, wat een kletskoek.
Yoko, klopt wat je zegt, maar is ‘t zo erg?
Of er betaalbaar gebouwd wordt, valt te bezien.
‘t is een mooie lokatie.
En ja, dit is al besloten, is ook niet iets waar (alleen) gemeente, laat staan de raad, over gaat.

Beantwoorden

Ben wel blij als die jeugd daar weg is. Altijd zo druk bij die ingang en de jongeren fietsen als 6 jarigen.

Beantwoorden

@Andre op zaterdag 16 juli 2022 om 22:12:

Let op, allemaal al rond en allang bekonkeld, misschien wel weer een project ontwikkelaar op de proppen komt, kunnen ze weer wat ‘verdienen’ als je snapt wat ik bedoel…….Worden dan duurdere – dure appartementen, niks sociale huur.

Beantwoorden

Mooi om zoiets te lezen. De Jan een school voor de rooie, dat is tegenwoordig wel anders. hahaha

Beantwoorden

@Yoko op zondag 17 juli 2022 om 07:41:

De nieuwbouw is al in bezit van Stichting Woonpartners. Een gedeelte daarvan bestaat uit duurdere appartementen. Het nieuwe te realiseren project zal ook wel in hun handen komen. Woonpartners staat niet bekend als een aanbieder van peperdure woningen. Sjef Gerris was in 1994 de grondlegger van die organisatie.
De sociale cultuur is gebleven. Zij gaan met hun tijd mee.

Beantwoorden

Jan van Brabant heeft 3 vestigingen in Helmond. Deltaweg, Gasthuisstraat en Molenstraat. De laatste is hoofdvestiging. Dat past in 2022 absoluut niet meer.
Op Suytkade komt de nieuwe blikvanger.

Beantwoorden

@Marko op zondag 17 juli 2022 om 09:31:

Woonpartners is alleen op geld uit, niet meer en niet minder! Sociale huur begint ook haar tol te eisen, woningen steeds duurder, service holt achteruit. KWH label willen ze binnen halen elk jaar, kunnen ze zich weer goed ‘profileren’ in de publiciteit zoals de krant. Kunnen zich dan weer goed ‘verkopen’ met een lul praatje! Sjef Gerris, die was pas voor sociale huur, Woonpartners wil alles alleen maar opslokken, meer huur vangen en zich nog steeds als grootste woningbouw profileren. Dat ze de woningen van de Houtste woningbouw hebben gekregen in de jaren ’90’ heeft ze een heleboel opgeleverd wat ze voor nop hebben gekregen. Was nog met van Elk als burgemeester, toen al, nu nog steeds alles bekonkelen, verandering van naam als burgemeester maakt niets uit! Noemt men ‘politiek bedrijven’, ik noem het anders, kun je raden wat…….

Beantwoorden

@Yoko op zondag 17 juli 2022 om 21:10:

Woningbezit is geen vrij beschikbaar kapitaal. Het bezit betekent ook veel verplichtingen. Woonpartners kan niet eigenhandig zijn gang gaan.
Er bestaat een sociaal akkoord waarvoor alle corporaties en hbv’s hebben getekend, samen met de gemeente.
Huurders zijn mondiger (geworden) en bij misstanden wordt aan de bel getrokken. Er wordt naar huurders geluisterd. En huurprijzen worden aan de hand van een landelijk geldend puntensysteem vastgesteld.
Vraagtekens kun je plaatsen bij het aantal Helmondse corporaties (8).
Dus ook 8 goedbetaalde directeuren, 1 directeur zou voldoende moeten zijn.

Beantwoorden

Omdat de meeste reacties ‘ietwat’ off topic zijn geraakt (advies aan onszelf: eerder ingrijpen!!), worden dergelijke reacties hieronder verwijderd. Benieuwd naar het topic? Lees helemaal bovenaan de column die Giel van Hooff schreef.

Beantwoorden

Marian Bom van het onvolprezen Je bent Helmonder als……. kwam met de onderstaande foto van het onderwijzend personeel van de Rijks Hogere Burgerschool aan de Molenstraat in 1917.


Zittend v.l.n.r.: Van Stappen (wiskunde), Asselbergs (tekenen), v.d. Berg (directeur), Bom (Duits). Staand: J.L.C.A. Meyer (Nederlands), Meylink (gymnastiek), Bruggemeyer (Frans), Stockmeyer (aardrijkskunde en geschiedenis) en Van Dijk (Engels)

Beantwoorden

Een rode school? Een kakschool! Er zaten protestanten op die zich beter voelden dan ons katholieken terwijl wij beter dan zij waren, veel beter. Het is waar, ook enkele katholieken gingen ernaartoe, maar dat waren lui die desperaat een geitenpaadje naar meer aanzien zochten, want daar ontbrak het hun aan. Ook HMHC profiteerde van zulke types. Zelf ben ik één keer op de voormalige Rijks-HBS geweest, toen ik als dertienjarige van Carolus was weggestuurd. Terwijl hij met een groepje leerlingen sprak, vroeg ik de directeur of ik bij hem op school mocht komen. ‘Nee,’ zei hij terloops en richtte zich weer tot het groepje. De kakvent!

Beantwoorden

37 Jaar lang met veel plezier gewerkt op deze school waar al die tijd elk kind in principe welkom was. Grappig om te zien dat er bij sommige inwoners nog zoveel oud zeer zit dat zijn oorsprong vindt in de tijd van het Rijke Roomsche Leeven. Het oude hoofdgebouw is mijns inziens inmiddels totaal ongeschikt om kinderen in een gezonde omgeving op te laten groeien. Een andere bestemming vinden met behoud van het exterieur zal niet meevallen. Ook ben ik benieuwd wat er met de (monumentale?) Conciergewoning en de paterskerk (weer draaiorgelmusem?) gaat gebeuren

Beantwoorden

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *